☀.ಭಾರತದ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: (Ports in India and their Salient Features)

☀.ಭಾರತದ ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು:
(Ports in India and their Salient Features)

♦. ಭಾರತದ ಭೂಗೋಳ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━


●.ಬಂದರು ಎಂದರೇನು?

—ಹಡಗುಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸರಕು ದೋಣಿಗಳು ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಹವೆಯಿಂದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂದರುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಥವಾ ಕೃತಕವಾಗಿರಬಹುದು.


●.ಕೃತಕ ಬಂದರುಗಳು ಎಂದರೇನು ?

—ಕೃತಕ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೃತಕ ಬಂದರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಲೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಲಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೆಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.


●.ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರುಗಳು ಎಂದರೇನು ?

 —ಭಾರತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರು ಭೂರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹದ ಭಾಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಲಂಗರುದಾಣದ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಅಳಿವೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.


✧.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಭಾರತದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಬಂದರುಗಳೆಂದು ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ.

✧.ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 190 ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, 12 ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಂತರ ಬಂದರುಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.


★.ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ 12 ಬಂದರುಗಳು:


★.ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ..

1.ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರು •—————• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (ಹಲ್ದಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ)

2.ಪಾರಾದೀಪ ಬಂದರು •—————• ಒರಿಸ್ಸಾ.

3.ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು •—————• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ

4.ಚೆನ್ನೈ ಬಂದರು •—————• ತಮಿಳುನಾಡು

5.ಎನ್ನೋರ್ ಬಂದರು •—————• ತಮಿಳುನಾಡು

6.ಟುಟಿಕೋರಿನ್ ಬಂದರು •—————• ತಮಿಳುನಾಡು


★.ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ...

7.ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರು •—————• ಕೇರಳ

8.ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು •—————• ಕರ್ನಾಟಕ

9.ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು •—————• ಗೋವಾ

10.ಜವಾಹರ ಲಾಲ ನೆಹರು ಬಂದರು •—————• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

11.ಮುಂಬಯಿ ಬಂದರು •—————• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ

12.ಕಾಂಡ್ಲಾ ಬಂದರು •—————• ಗುಜರಾತ್


★.ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು: (Salient Features)

●. ಕೋಲ್ಕತಾ ಬಂದರು (ಹಲ್ದಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ) (Kolkata Port (including Haldia)):
—ಕೋಲ್ಕತಾದ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ 128 ಕಿ.ಮೀ, ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.
*ಇದು ಒಂದು ನದಿ ತೀರದ ಬಂದರಾಗಿದೆ.
•.ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರನ್ನು ಭಾರತದ ಚಹದ ಬಂದರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

●.ಹಾಲ್ಡಿಯಾ ಬಂದರು (Haldia) :
—ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕೃತಕ ಬಂದರಾಗಿದೆ.
ಕೋಲ್ಕತಾ ಬಂದರಿನ ವಿಪರೀತ ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆಯಿಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು ಪ್ರವೇಶ ತಡೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಈ ಹಲ್ದಿಯಾ ಬಂದರನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.

●.ಪಾರದೀಪ್ ಬಂದರು (Paradip Port):
— ಒರಿಸ್ಸಾದ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ.
ಭಾರತವು ಇಲ್ಲಿಂದ ಜಪಾನ್ ಗೆ ಕಚ್ಚಾ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ.

●.ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಂದರು (Vishakhapatnam Port):
— ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಬಂದರಾಗಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
 ಇದು ಭಿಲಾಯಿ ಮತ್ತು ರೂರ್ಕೆಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಕ್ಕು ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

●.ಚೆನೈ ಬಂದರು (Chennai Port):
— ಹಳೆಯ ಕೃತಕ ಬಂದರು.
ಈ ಬಂದರು ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಮುಂಬೈ ನಂತರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.

●.ಎನ್ನೋರ್ ಬಂದರು (Ennore Port):
— ಇದನ್ನು 2001ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
 ಇದು ಖಾಸಗಿ (ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್) ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಬಂದರಾಗಿದೆ.
ಉಷ್ಣ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮಂಡಳಿ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಗೆ ಪೂರೈಸಲು ಈ ಬಂದರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಧುನೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

●.ಟುಟಿಕೊರಿನ್ ಬಂದರು (Tuticorin Port):
— ಇದು ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
ಇದು ಕೃತಕ ಆಳವಾದ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

●.ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಬಂದರು (Cochin Port):
— ಇದು ಕೇರಳ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತಮವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರು.
ಚಹಾ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಮೆಣಸು ಪದಾರ್ಥಗಳ ರಫ್ತು ಹಾಗು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ರಸ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಆಮದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

●.ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು (New Mangalore Port):
— ಇದನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕದ ದ್ವಾರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕುದುರೆಮುಖದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ರಫ್ತು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ.

●.ಮರ್ಮಗೋವಾ ಬಂದರು (Marmugao Port) :
— ಮರ್ಮಗೋವಾ ಬಂದರು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದ ಝವಾರಿ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ಇದು ನೌಕಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ರಫ್ತಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಬಂದರಾಗಿದೆ.

●.ಮುಂಬೈ ಬಂದರು (Mumbai Port):
— ಇದು ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರು.
ಭಾರತದ ಹೊಸ ಅತಿ ಜನನಿಬಿಡ ಬಂದರಾಗಿದೆ.

●.ನವಸೇವಾ ಬಂದರು (Nhava Sheva) :
— ಇದನ್ನು ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಬಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮುಂಬಯಿ ಬಂದರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನವಶೇವಾ ಬಂದರನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

●. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಬಂದರು (Jawaharlal Nehru Port):
— ವಿಶ್ವದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು 5 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ

●.ಕಾಂಡ್ಲಾ ಬಂದರು (Kandla Port) :
— ಇದನ್ನು ಕರಾಚಿ ಬಂದರಿನ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದು ಒಂದು ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಬಂದರಾಗಿದ್ದು, ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯವಾಗಿದೆ.
 ಇದು ಕಛ್ ಖಾರಿಯ ರಣ್ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ',—ಭಾಗ: Ⅵ 'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು' ('The River System of the Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ',—ಭಾಗ: Ⅵ

 'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು'
('The River System of the Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')


♦. ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಗೋಳ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

...ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗ Ⅵ.


Ⅶ.ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಏರ್ಪಾಟು:

✧.ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಂತರಾಜ್ಯಗಳ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಮುನ್ನೀರು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಯು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ (ಕಡಲನ್ನು) ಸೇರುತ್ತದೆ.

✧.ಕೊಡಗಿನ ಕಾವೇರಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ನದಿಯು ಕೊಡಗಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1341 ಮೀ. ಕಡಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

✧.ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಆಯಕಟ್ಟು 81,155 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ.

✧.ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಏರ್ಪಾಟಿನ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ತೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.


★.ಜಲಾನಯನ (basin)ಇರುವ ರಾಜ್ಯ & ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area ):

1ಕರ್ನಾಟಕ —  34,273 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

2ಕೇರಳ —   2,866 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

3ತಮಿಳು ನಾಡು—   43,868 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

4ಪಾಂಡಿಚರಿಯ ಕಾರೈಕಲ್ —   148 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

✧.ಒಟ್ಟು 81,155 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ


✧.ಹಾರಂಗಿ, ಲಕ್ಶ್ಮಣ ತೀರ್ಥ, ಕಬಿನಿ, ಶಿಮ್ಶ, ಅರ್ಕಾವತಿ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣವತಿ ಇವೆಲ್ಲ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಉಪನದಿಗಳು.

✧.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಬನಿ, ಅರ್ಕಾವತಿ ಮತ್ತು ಸುವರ್ಣವತಿ ನದಿಗಳು ಹೊರತಾಗಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ನದಿಗಳು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೆ ಹುಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೆ ಹರಿಯುತ್ತವೆ.

—ಈ ನದಿಗಳ ಅಡಕವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.


✧.ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು (tributary)

1ಹಾರಂಗಿ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 717 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪುಶ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—1067 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:—50 ಕಿ. ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ :— ಕರ್ನಾಟಕ


2.ಹೇಮಾವತಿ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 5410 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬಳ್ಳರಾಯನ ದುರ್ಗ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—1219 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 245 ಕಿ. ಮೀ

●.ರಾಜ್ಯ :— ಕರ್ನಾಟಕ


3.ಕಬಿನಿ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 7040 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಕೇರಳದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—2,140 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 230 ಕಿ. ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ತರಕ, ಹೆಬ್ಬಳ್ಳ , ನುಗು, ಗುಂಡಲ್

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ನಾಡು


4.ಸುವರ್ಣವತಿ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 1787 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ನಸ್ರೂರ್ ಘಟ್ಟ್ಟದ ಸಾಲು,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 88 ಕಿ. ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ನಾಡು


5.ಲಕ್ಶ್ಮಣ ತೀರ್ಥ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 1690 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:— ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—1,950 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 131 ಕಿ. ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ರಾಮತೀರ್ಥ,

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ.


6.ಶಿಂಷಾ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 8469 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:— ತುಮುಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—914 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 221 ಕಿ. ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ವೀರ ವೈಶ್ನವಿ, ಕಣಿಹಳ್ಳ, ಚಿಕ್ಕೊಳೆ, ಹೆಬ್ಬಹಳ್ಳ, ಮುಲ್ಲಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ಕಣ್ವ

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ.


7.ಅರ್ಕಾವತಿ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 4351ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:— ನಂದಿದುರ್ಗ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—1,480 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 161 ಕಿ. ಮೀ

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ಕುಮುದಾವತಿ , ಮಣಿಹಳ್ಳ,ಕುಟ್ಟೆಹೊಳೆ, ವೃಷಭಾವತಿ

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ನಾಡು.

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ',—ಭಾಗ: Ⅲ 'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು' ('The River System of the Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ',—ಭಾಗ: Ⅲ

 'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು'
('The River System of the Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')

♦. ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಗೋಳ

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

...ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗ Ⅲ.



Ⅵ.ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಏರ್ಪಾಟು :

✧.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ 1337 ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿಯ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯು (peninsula) ಭಾರತದ ಎರಡನೆ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯಾಗಿದೆ.

✧.ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು 1400 ಕಿ. ಮೀ ಉದ್ದ (length) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಾದು ಹೊಗುತ್ತದೆ.

✧.ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೂಡಿ ಈ ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಆಯಕಟ್ಟು ( catchment area) 2,58,948 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ.


★.ಜಲಾನಯನ (basin)ಇರುವ ರಾಜ್ಯ & ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area )

1ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ—  69,425 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

2ಕರ್ನಾಟಕ—  113,271 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

3ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ—  76,252 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ

ಒಟ್ಟು—  2,58,948 ಚದರ ಕಿ. ಮೀ


✧.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸೀಳುನದಿಗಳೆಂದರೆ ಘಟಪ್ರಭಾ, ಮಲಪ್ರಭಾ, ಭೀಮಾ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಪ್ರಭಾ ನದಿಯು ಮಾತ್ರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಆಯಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.


✧.ಉಪನದಿಗಳು ಅಥವಾ ಸೀಳುನದಿಗಳ ಒಂದು ಇಣುಕುನೋಟ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.


1.ಘಟಪ್ರಭಾ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 8829 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ;—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—884 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:—283 ಕಿ.ಮೀ

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ಹಿರಣ್ಯಕೇಶಿ, ಮಾರ‍ಖಂಡೇಯ

●.ರಾಜ್ಯ:—ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ


2.ಮಲಪ್ರಭಾ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 11549 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—792.48 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:—306 ಕಿ.ಮೀ

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ಬೆಣ್ಣಿಹಳ್ಳ, ಹಿರೇಹಳ್ಳ, ಟಸ್ ನದಿ

●.ರಾಜ್ಯ:—ಕರ್ನಾಟಕ.


3.ಭೀಮಾ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 70,614 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—945 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:—861 ಕಿ.ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು (sub-tributary):— ಮುತ ಗೊಡ್, ನಿರ, ಸಿನ ನದಿಗಳ ಕೂಡುಹೊಳೆ ನೀರು

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :—ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ


4.ತುಂಗಭದ್ರಾ

●.ಆಯಕಟ್ಟು (catchment area):— 47,866 ಚ.ಕಿ.ಮಿ

●.ನದಿಯ ಮೂಲ:—ಗಂಗ ಮೂಲದ ತುಂಗ & ಭದ್ರ, ವರದಾ, ಹಗರಿ (ವೇದಾವತಿ) ನದಿಗಳ ಕೂಡುಹೊಳೆ ನೀರು.

●.ಮೂಲ:—ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ,

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:—1198 ಮೀ,

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:—531 ಕಿ.ಮೀ

●.ರಾಜ್ಯಗಳು :— ಕರ್ನಾಟಕ & ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ.


...ಮುಂದುವರೆಯುವುದು

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ', ಭಾಗ:Ⅰ 'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು' ('The River System of the Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')

☀.' ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ', ಭಾಗ Ⅰ
'ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು'
('The River System of Karnataka, The Major Rivers Flowing In Karnataka')

♦. ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಗೋಳ
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━


— ನಮ್ಮ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಹಳ ಮುಕ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಿಲ್ಲದ ಜೀವನವನ್ನು ನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಆದಾರವೆ ನದಿಗಳು.


★ ನದಿ ಎಂದರೇನು ?
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಒಂದು ಸಮೂಹವೆ ನದಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿಗಳ ಮೂಲ ಬೆಟ್ಟಗಳೇ ಆದರೂ, ಅಷ್ಟು ನೀರು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯಲು ಕಾರಣ ಹಿಮ ಕರುಗುವಿಕೆ, ನೆಲದಡಿಯ ನೀರು ಇಲ್ಲವೇ ಮಳೆ ನೀರಿರಬಹುದು. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ನದಿಗಳು ಮಂದಿಯ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಿಗೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.


★ ಏನಿದು ಉಪನದಿ?
ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ಮುಡುಕು ಮೂಡಿಸುತ್ತ ಹರಿವ ದೊಡ್ದ ನದಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ನದಿಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ನದಿಗಳನ್ನು ಉಪನದಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ನದಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳು ಕೂಡುವ ತಾಣಕ್ಕೆ ಕೂಡಲು ಎನ್ನಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹರಿವ ನದಿಯು ನದೀಮುಖವನ್ನು (ಸಾಗರ, ಕೆರೆ,ಕಟ್ಟೆ) ಸೇರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.

✧.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಬಗೆಯ ನದಿ ಸಮೂಹಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಹರಿವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

1.ಗೋದಾವರಿ ನದಿ:  4.412.31ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

2.ಕೃಷ್ಣ ನದಿ:   113.2959.48 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

3.ಕಾವೇರಿ ನದಿ:   34.2717.99 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

4.ಉತ್ತರ ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ:   6.943.64 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

5.ದಕ್ಷಿಣ ಪೆನ್ನಾರ್ ನದಿ:   4.372.29 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

6.ಪಲಾರ್ ನದಿ:   2.971.56 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

7.ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳು:   24.2512.73 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)

✧.ಒಟ್ಟು190.5100 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ(sq.km)



Ⅰ.ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ಏರ್ಪಾಟು :

✧.ಅರಬ್ಬಿ ಕಡಲ ತೀರದಿಂದ ಸುಮಾರು 80 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.

✧.1067 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿಯು 1465 ಕಿ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ರಾಜಮುಂಡ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ (ಕಡಲನ್ನು) ಸೇರುತ್ತದೆ.

✧.ಗೋದಾವರಿಯ ಆಯಕಟ್ಟು ಸುಮಾರು 3,12,813 ಚದರ ಕಿ ಮೀ ನಷ್ಟಿದೆ. ಇದರ ವಿವರವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.


★ಗೋದಾವರಿಯ ಜಲಾನಯನ (basin)ಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳು:

1.ಮದ್ಯಪ್ರದೇಶ— 26,168 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ

2.ಛತ್ತಿಸ್ ಗಡ್— 39,087 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ

3.ಕರ್ನಾಟಕ— 4,406 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ

4.ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ— 73,201 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ

5.ಒರಿಸ್ಸ— 17,752 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ

✧.ಒಟ್ಟು 3,12,813 ಚದರ ಕಿ .ಮೀ


✧.ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸೀಳುನದಿಗಳೆಂದರೆ:
ಪ್ರವರ, ಪೂರ್ಣಾ, ಮಾಂಜ್ರ, ಪ್ರಣಹಿತ, ಇಂದ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಸಬರಿ.


✧.ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಯಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಂಜ್ರ ಸೀಳುನದಿಯ ವಿವರ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

● ಉಪನದಿ:— ಮಾಂಜ್ರ

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:—15,667 ಚದರ ಕಿ ಮೀ

● ಮೂಲ:— ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ,

● ಮೂಲದ ಎತ್ತರ (Origin , Altitude):— 4,406 ಚದರ ಕಿ ಮೀ

● ಒಳ-ಉಪನದಿ ರಾಜ್ಯಗಳು:

—ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ
— ಕರ್ನಾಟಕ, 10,772 ಚದರ ಕಿ ಮೀ
— ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ ಬಾಲ ಘಾಟ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು, 823 ಮೀ. ತಿರಿನ, ಕರಂಜ, ಹಲ್ ದಿ,ಲೆಂಡಿ ಮತ್ತು ಮನ್ನಾರ್


Ⅱ.ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿವ ನದಿಗಳ ಏರ್ಪಾಟು:

✧.ಅರಬ್ಬಿ ಕಡಲತ್ತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಬರುವ ಮುಂಗಾರಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅಡ್ಡಗೋಡೆಯಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಹಾಗು ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍ವರೆಗಿನ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ತೊಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

✧.ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳು ಸುಮಾರು 400 ರ ರಿಂದ 1600 ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಘಟ್ಟಗಳ ತುದಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಕಡಲ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.

✧.ಹೀಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಸುಮಾರು 50 ರಿಂದ 300 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಕಡಲನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ನದಿಗಳು ತನ್ನ ಮೆಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಕಡಿದಾಗಿದ್ದು (steep), ನಡುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಕಡಲ ಹತ್ತಿರ ಸಮನಾದ ನೆಲವನ್ನು (flat gradient) ಮತ್ತು ಹೊನಲು ಹರಿದ ಸಮತಲ ಬೂಮಿಯನ್ನು (flood plain) ಕಾಣಬಹುದು.



★.ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಇನ್ನಷ್ಟು ನದಿಗಳು, ಉಪನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಹರಿವ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

1.ಮಹಾದಾಯಿ/ಮಾಂಡವಿ ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:— 2,032 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ:— ಪಡುವಣ ಗಟ್ಟದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:— 600 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 87 ಕಿ.ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು:— ಮದೇರಿ

●.ರಾಜ್ಯ:— ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವ


2.ಕಾಳಿ ನದಿ.
●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:— 4,188 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ:— ಪಡುವಣ ಗಟ್ಟದ ಬಿಡಿ ಹಳ್ಳಿ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:— 600 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ:— 153ಕಿ.ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು:— ಪಂಡರಿ, ತಟ್ಟಿ ಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ನಾಗಿ

●.ರಾಜ್ಯ:— ಕರ್ನಾಟಕ


3.ಗಂಗವಲ್ಲಿ (ಬೆಡ್ತಿ) ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:— 3,574 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ:— ಪಡುವಣ ಘಟ್ಟದ ತೆಂಕಣ ದಾರವಾಡ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:  700 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 152ಕಿ.ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ:  ಕರ್ನಾಟಕ


4.ಅಘನಾಶಿನಿ (ತದ್ರಿ) ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ:  1,330 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ:  ಸಿರಸಿ ಹತ್ತಿರದ ಪಡುವಣ ಘಟ್ಟಗಳು

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ: 500 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 84 ಕಿ.ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ


5.ಶರಾವತಿ ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: 3,592 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ: ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಮಾಚ ಪಡುವಣ ಘಟ್ಟಗಳು

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ: 700 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 122 ಕಿ.ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ


6.ಚಕ್ರ ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: 336 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ: ಮೂಡಣದ ಕೊಡಚಾದ್ರಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ: 600 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 52 ಕಿ.ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು: ಕೊಲ್ಲೂರು

ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ


7.ವರಾಹಿ (ಹಲದಿ) ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: 759 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ: ಕವಲೆದುರ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ: 600 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 66 ಕಿ.ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ


8.ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: 3,222 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.

●.ಮೂಲ: ತೆಂಕಣ ಕನ್ನಡದ ಬೆಳ್ಳರಾಯನ ದುರ್ಗ

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ: 1000ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 103 ಕಿ.ಮೀ.

●.ಒಳ –ಉಪನದಿಗಳು: ಗುಡಿಹೊಳೆ, ಕುಮಾರದಾರ ಮತ್ತು ಶಿಸಿಯ ಹೊಳೆ

●.ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ


9.ಬರಪೊಳೆ (ವಾಲಪಟ್ಟಣ) ನದಿ.

●.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ: 1,867 ಚ.ಕಿ.ಮೀ

●.ಮೂಲ:  ಕೊಡಗಿನ ಬ್ರಮ್ಹಗಿರಿ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡು

●.ಮೂಲದ ಎತ್ತರ:  900 ಮೀ.

●.ನದಿಯ ಉದ್ದ: 110 ಕಿ.ಮೀ.

●.ರಾಜ್ಯ: ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳ.


*** ಉಳಿದದ್ದನ್ನು  ಮಂದುವರೆಯುವುದು.

★ 'ವಿಶ್ವ ಅರಣ್ಯ ದಿನ'ದ ಆಚರಣೆಯ ಕುರಿತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. (100 ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲಿ). (Analyze the celebration of the World Forest Day)

★ 'ವಿಶ್ವ ಅರಣ್ಯ ದಿನ'ದ ಆಚರಣೆಯ ಕುರಿತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ. (100 ಶಬ್ಧಗಳಲ್ಲಿ).
  (Analyze the celebration of the World Forest Day)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━


★ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ 22 ನ್ನು ವಿಶ್ವ ಅರಣ್ಯ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೆಡೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿನಾಶದಿಂದ ಆಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವುಮೂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ದಿನವನ್ನು ಅರಣ್ಯ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಾನವನ ಅತಿ ಆಸೆಯಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ.

★ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
*.ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈ ದಿನದಂದು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು.

*.2011 ರ ಅರಣ್ಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತ 78.29 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ನಷ್ಟು ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಓಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಲು ಶೇ.23.81 ರಷ್ಟಿದೆ.

*.ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ 77700 ಚದರ ಕೀ.ಮೀ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ನಂತರ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 67410 ಚದರ ಕೀ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.