ಆವರ್ತನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Periodic Labour Force Survey - PLFS)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
- ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು:
- ಆವರ್ತನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (PLFS) ಪ್ರಕಾರ, ಕೋವಿಡ್ಗಿಂತ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ತಮ ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
- 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರವು 2022 ರಲ್ಲಿದ್ದ ಶೇ. 3.6 ರಿಂದ 2025 ರಲ್ಲಿ ಶೇ. 3.1 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
1. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭ ;
ಯಾರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ?: ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO) ನಡೆಸುತ್ತದೆ.ಆರಂಭ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಿಗಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.2. ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು
- ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಸಿಕ ಅಂದಾಜು: ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ (CWS) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೇವಲ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತೆ ಮಾಸಿಕ ಬುಲೆಟಿನ್ ಮೂಲಕ) ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವುದು.
- ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳೆರಡಕ್ಕೂ 'ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ' (Usual Status) ಹಾಗೂ 'ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ' (CWS) ಎರಡರಲ್ಲೂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಸಮಗ್ರ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು.
3. ಅಳೆಯಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚಕಗಳು (Indicators)
PLFS ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರು ನಿಯತಾಂಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ:
- ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ದರ (LFPR): ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಜನರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ.
- ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತ (WPR): ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ.
- ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ (UR): ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗದೇ ಇರುವವರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ
4. ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು
- ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ (Usual Status): ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ 365 ದಿನಗಳ (ಒಂದು ವರ್ಷ) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ (CWS): ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ 7 ದಿನಗಳ (ಒಂದು ವಾರ) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮಾಡಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ PLFS ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ ಮತ್ತು LFPR ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿವರ.
(ಗಮನಿಸಿ: ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು 15 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ (Usual Status: PS+SS) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲಾಗಿದೆ)
1. ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ (Unemployment Rate - UR)
ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗದೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ:
-
ಸಮಗ್ರ/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರುದ್ಯೋಗ ದರ: 3.1%
- ಯುವ ನಿರುದ್ಯೋಗ (15-29 ವರ್ಷ): 9.9% (ನಗರ ಯುವಕರಲ್ಲಿ 13.6% ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯುವಕರಲ್ಲಿ 8.3%)
2. ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಮಾಣ (LFPR)
ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ:
-
ಸಮಗ್ರ/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ LFPR: 59.3%
3. ಕಾರ್ಮಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಅನುಪಾತ (Worker Population Ratio - WPR)
ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವವರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ:
-
ಸಮಗ್ರ/ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ WPR: 57.4%
4. ವಲಯವಾರು ಉದ್ಯೋಗ ಹಂಚಿಕೆ (Sectoral Distribution)
- ಕೃಷಿ ವಲಯ (Agriculture): 43.0% (ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವ ವಲಯ)
- ಸೇವಾ ವಲಯ (Services): 13.1%
- ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯ (Manufacturing): 12.1%
- ಕಟ್ಟಡ/ನಿರ್ಮಾಣ ವಲಯ (Construction): 12.0%
5. ಉದ್ಯೋಗದ ಸ್ವರೂಪ (Type of Employment)
- ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು (Self-employed): 56.2%
- ಖಾಯಂ ವೇತನ/ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು (Regular Salaried): 23.6%
- ದಿನಗೂಲಿ/ಆಕಸ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು (Casual Labour): ಸುಮಾರು 20.2%
ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ:PLFS ಬಂದ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೈಜ-ಸಮಯದ ನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.
- ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆ: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಸಮಯೋಚಿತ ದತ್ತಾಂಶ: ಹಿಂದೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. PLFS ಬಂದ ನಂತರ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಿಖರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.
- ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅಳತೆ: ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಾಗೂ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ.
