'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್’ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) ? (What is the 'Shadow Fleet' and how does it operate?)

'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್’ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ) ? (What is the 'Shadow Fleet' and how does it operate?)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ‘ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್’ (Shadow Fleet - ಕರಾಳ ಹಡಗುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ) ಎಂಬುದು ಸದ್ಯದ ಜಾಗತಿಕ ಭೂರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚರ್ಚಿತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ:

1. ‘ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್’ ಎಂದರೇನು?

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು (Economic Sanctions) ಮೀರಿ, ಕದ್ದುಮುಚ್ಚಿ ತೈಲ (Crude Oil) ಮತ್ತು ಇಂಧನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಹಡಗುಗಳು ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು 'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್' ಅಥವಾ 'ಘೋಸ್ಟ್ ಫ್ಲೀಟ್' (Ghost Fleet) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

2. ಇದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ? (ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ)

ಈ ಹಡಗುಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ:

• ಮಾಲೀಕತ್ವದ ರಹಸ್ಯ: ಈ ಹಡಗುಗಳ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರು ಯಾರೆಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ (Shell Companies) ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
• ಧ್ವಜ ಬದಲಾವಣೆ (Flag of Convenience): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿಲ್ಲದ ಪನಾಮ, ಲೈಬೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಬೊನ್‌ನಂತಹ ದೇಶಗಳ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಈ ಹಡಗುಗಳು ಬಳಸಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.
• AIS ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಗಿತ (Going Dark): ಹಡಗು ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ 'ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ' (Automatic Identification System - AIS) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪಾಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಇವು ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹಡಗಿನ ಸಂಚಾರದ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ತೈಲ ವರ್ಗಾವಣೆ: ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಣ್ಣು ತಪ್ಪಿಸಲು ಒಂದು ಹಡಗಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಹಡಗಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ತೈಲವನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ (Ship-to-Ship transfer) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವೇನು?

• ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ: ಉಕ್ರೇನ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳು ರಷ್ಯಾದ ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಜಿ7 (G7) 'ಬೆಲೆ ಮಿತಿ' (Price Cap) ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಿದವು.
• ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರತಿವ್ಯೂಹ: ತನ್ನ ತೈಲ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ರಷ್ಯಾವು ನೂರಾರು ಹಳೆಯ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಈ 'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್' ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಷ್ಯಾ ತೈಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

4. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜಾಗತಿಕ ಅಪಾಯಗಳು

• ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಆತಂಕ: ಈ ಫ್ಲೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಹಡಗುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು (15 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವು), ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮೆ (Insurance) ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಯಾದರೆ (Oil Spill) ಭಾರಿ ಪರಿಸರ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
• ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಆರ್ಥಿಕತೆ: ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಚಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

5. ಲಿಂಡ್ಸೆ ಒ ಗ್ರಹಾಂ ಮಸೂದೆಯ ಕಣ್ಣು

ಅಮೆರಿಕವು ತರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ‘ಲಿಂಡ್ಸೆ ಒ ಗ್ರಹಾಂ’ ಮಸೂದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯೇ ಈ 'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್' ಅನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಕೊಡುವ, ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಖರೀದಿಸುವ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಅಮೆರಿಕ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಟಿಪ್ಸ್: ಐಎಎಸ್, ಕೆಎಎಸ್‌ನಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು (International Relations) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಭದ್ರತಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಶ್ಯಾಡೊ ಫ್ಲೀಟ್' ಕುರಿತು ನೇರ ಅಥವಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು.

 

Telegram ನಲ್ಲಿ Join ಆಗಿ... https://t.me/spardhalokaa 

ಇಂದರ್‌ಕಿಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ: (Inderkilla National Park)

 

ಇಂದರ್‌ಕಿಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ: 

(Inderkilla National Park) 

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 

 

ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ​ಸ್ಥಾಪನೆ: 2010 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
• ​ವಿಸ್ತೀರ್ಣ: ಇದು ಸುಮಾರು 104 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ​ಭೌಗೋಳಿಕತೆ: ಕುಲ್ಲು ಕಣಿವೆಯ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು, ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಶಂಕುಮರದ (Coniferous) ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ಯಾನವನ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

​ 

ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು

• ​ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ: ಇಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ (Snow Leopard), ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ (Musk Deer), ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಂದು ಕರಡಿ (Himalayan Brown Bear), ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ ಹಾಗೂ ಐಬೆಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
• ​ಪಕ್ಷಿಸಂಕುಲ: ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೊನಾಲ್ (ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿ), ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಫೆಸೆಂಟ್ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
• ​ಸಸ್ಯವರ್ಗ: ದೇವದಾರು (Deodar), ಓಕ್, ಪೈನ್ ಮತ್ತು ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಮರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

​ 

ಪರಿಸರ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ

• ​ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಈ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಮೀಪದ ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಿಡಾರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• ​ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯ: ಹಿಮ ಕರಗಿದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಾದ ಮೇ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಸೂಕ್ತ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಹಿಮಪಾತವಿರುತ್ತದೆ.
• ​ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್: ಅನ್ವೇಷಣಾ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ (Trekkers) ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿದಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶವಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: (Recently held major National, International joint military exercises (bilateral and multilateral))

 ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು: (Recently held major National, International joint military exercises (bilateral and multilateral))
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ, ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ತ್ರಿವಿಧ ಪಡೆಗಳ ಜಂಟಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು:

​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

• ​ವಜ್ರ ಪ್ರಹಾರ (Vajra Prahar): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ (Special Forces) ನಡುವೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಬಕ್ಲೋಹ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ.
• ​ಧರ್ಮ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ (Dharma Guardian): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಭೂಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ.
• ​ಖಂಜರ್ (Khanjar): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ಸಾಂನ ಮಿಸ್ಸಾಮಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ತಾಲೀಮು.

• ​ಸೈಕ್ಲೋನ್ (Cyclone): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಂಟಿ ತಾಲೀಮು.

• ​ಡಸ್ಟ್ಲಿಕ್ (Dustlik): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ.

• ​ಟೈಗರ್ ಟ್ರಯಂಫ್ (Tiger Triumph): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ತ್ರಿವಿಧ ಪಡೆಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮಾನವೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ (HADR) ಅಭ್ಯಾಸ (ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ).

• ​ಹರಿಮೌ ಶಕ್ತಿ (Harimau Shakti): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮಹಾಜನ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಫೈರಿಂಗ್ ರೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ.
• ​ಮೈತ್ರಿ (Maitree): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಮೇಘಾಲಯದ ಉಮ್ರೋಯಿ ಮಿಲಿಟರಿ ತಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.

​ದೇಶೀಯ ತ್ರಿವಿಧ ಪಡೆಗಳ ಜಂಟಿ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸಗಳು

• ​ತ್ರಿಶೂಲ್ (Exercise Trishul): ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ, ವಾಯುಪಡೆ, ನೌಕಾಪಡೆ, ಕರಾವಳಿ ಕಾವಲು ಪಡೆ ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಗುಜರಾತ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಬೃಹತ್ ಜಂಟಿ ತಾಲೀಮು.

• ​ಪೂರ್ವಿ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರಹಾರ (Poorvi Prachand Prahar): ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಮೂರೂ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಹೈ-ಆಲ್ಟಿಟ್ಯೂಡ್ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ.

• ​ಆಂಫೆಕ್ಸ್ (AMPHEX): ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾರವಾರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ವಾಯುಪಡೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಉಭಯವಾಸಿ (Amphibious/ಸಮುದ್ರದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವ) ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ.

• ​ಭಾರತ್ ಶಕ್ತಿ (Bharat Shakti): ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪೋಖ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಡೆಸಲಾದ ತ್ರಿವಿಧ ಪಡೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ.

'CSC-ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಾವೇಶ' ಹಾಗು ಅದರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇದರ ಇತ್ತೀಚಿನ 2026ರ ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ: (CSC - Convention on Supplementary Compensation for Nuclear Damage and its main objectives, procedure and details and the recent Amendment to the CSC)

'CSC-ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಾವೇಶ' ಹಾಗು ಅದರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು  ಇದರ ಇತ್ತೀಚಿನ 2026ರ ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ:  (CSC - Convention on Supplementary Compensation for Nuclear Damage and its main objectives, procedure and details and the recent Amendment to the CSC)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Convention on Supplementary Compensation for Nuclear Damage (CSC) (ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಾವೇಶ) ಎಂಬುದು ಪರಮಾಣು ದುರಂತಗಳು ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣ ಸೋರಿಕೆಯಂತಹ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಪಘಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ತ್ವರಿತ, ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಕಾನೂನು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ.

​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ 1997 ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತವು ಈ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27 ರಂದು ಸಹಿ ಹಾಕಿ, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು (Ratify). ‘ದಿ ಶಾಂತಿ ಆಕ್ಟ್, 2025’ (The SHANTI Act, 2025) ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 13(3) ರಲ್ಲೂ ಸಹ ಈ ಸಮಾವೇಶದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. 

 

ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಾವೇಶದ (CSC) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಿ ಮಾಡಿರುವ ದೇಶಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:

​ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿರುವ (Ratified / In Force) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

• ​ಭಾರತ (India): 2010 ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿ, 2016 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.

• ​ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (United States): ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮೊದಲು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
• ​ಜಪಾನ್ (Japan): ಫುಕುಶಿಮಾ ದುರಂತದ ನಂತರ ಪರಮಾಣು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
• ​ಕೆನಡಾ (Canada)
• ​ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ (Argentina)
• ​ಯುಎಇ (United Arab Emirates)
• ​ಘಾನಾ (Ghana)
• ​ಮಾಂಟೆನೆಗ್ರೊ (Montenegro)
• ​ಮೊರಾಕೊ (Morocco)
• ​ರುಮೇನಿಯಾ (Romania)

​ಸಹಿ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೂ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ (Signatories) ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು

• ​ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
• ​ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ
• ​ಇಟಲಿ
• ​ಲಿಥುವೇನಿಯಾ
• ​ಮಾರಿಷಸ್
• ​ಪೆರು
• ​ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್
• ​ಸೆನೆಗಲ್
• ​ಉಕ್ರೇನ್
• ​ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ

​ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶ

• ​ಸಿಎಸ್‌ಸಿ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು (Entry into Force) ಕನಿಷ್ಠ 5 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 4,00,000 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (ಥರ್ಮಲ್) ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತಿತ್ತು.
• ​ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳು ಈ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಿತಿ ತಲುಪಿ, ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

​1. CSC ಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

• ​ಜಾಗತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಆಡಳಿತ (Global Liability Regime): ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪರಮಾಣು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತರುವುದು.
• ​ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ: ದೇಶೀಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಪರಿಹಾರದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೀರಿ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.

• ​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ: ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಅಥವಾ ಅನಿಯಮಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಭೀತಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.

​2. ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಎರಡು ಹಂತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Two-Tier Compensation System)

​CSC ಒಪ್ಪಂದವು ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಎರಡು ಹಂತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ:

• ​ಮೊದಲ ಹಂತ (Tier 1 - ದೇಶೀಯ ಪರಿಹಾರ):
  • ​ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ದೇಶವು ತನ್ನದೇ ಆದ ದೇಶೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಕನಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಬೇಕು.
  • ​ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರದ ಆಪರೇಟರ್ (ಅಥವಾ ಆಯಾ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರ) ಕನಿಷ್ಠ 300 ಮಿಲಿಯನ್ SDR (Special Drawing Rights) ನಷ್ಟು (ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು) ಭರಿಸಲು ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

• ​ಎರಡನೇ ಹಂತ (Tier 2 - ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರಕ ನಿಧಿ):
  • ​ಅಪಘಾತದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಾನಿಯ ಮೊತ್ತವು ಮೊದಲ ಹಂತದ (300 ಮಿಲಿಯನ್ SDR) ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, CSC ಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ರಚಿಸಿದ ಜಾಗತಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಧಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ​ಈ ನಿಧಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ನೀಡುವ ವಂತಿಗೆಯು (contribution) ಆಯಾ ದೇಶದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (installed nuclear capacity) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ದರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.

  .

  ​3. CSC ಯ ಮೂಲಭೂತ ಕಾನೂನು ತತ್ವಗಳು

  ​CSC ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾಗತಿಕ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

  • ​ಆಪರೇಟರ್‌ನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (Strict and Exclusive Liability): ತಪ್ಪು ಯಾರದ್ದೇ ಇರಲಿ (No-fault liability), ಹಾನಿಗೆ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಆಪರೇಟರ್ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪೂರೈಕೆದಾರರ (Suppliers) ಮೇಲೆ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
  • ​ಕಡ್ಡಾಯ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಭದ್ರತೆ: ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆಪರೇಟರ್ ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಮಿತಿಗೆ ಸಮನಾದ ವಿಮೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
  • ​ಏಕೈಕ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Single Forum/Jurisdiction): ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದ ದೇಶದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಯೋಗಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತದ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಕಮಿಷನ್) ಮಾತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಕ್ಲೈಮ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಹೂಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
  • ​ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದ ಪರಿಹಾರ: ಸಂತ್ರಸ್ತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ವಾಸಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

  ​4. ಭಾರತಕ್ಕೆ CSC ಯ ಮಹತ್ವ

  • ​ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಲಭ್ಯತೆ: ಭಾರತವು CSC ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಅಮೆರಿಕ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪೂರೈಕೆದಾರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಗರಿಕ ಪರಮಾಣು ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸುಲಭವಾಯಿತು.
  • ​ಬೃಹತ್ ದುರಂತಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕವಚ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಮಾಣು ವಿಕೋಪ ಸಂಭವಿಸಿ, ದೇಶೀಯ ವಿಮಾ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಧಿಗಳು ಸಾಲದೇ ಬಂದರೆ, CSC ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರಕ ನಿಧಿಯಿಂದ ನೂರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
  • ​‘ದಿ ಶಾಂತಿ ಆಕ್ಟ್, 2025’ ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ: ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನ ಸೆಕ್ಷನ್ 13(3) ರಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ 300 ಮಿಲಿಯನ್ SDR ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು CSC ಸಮಾವೇಶದ ನಿಧಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
  
  

- ಜಾಗತಿಕ CSC ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 2026 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿ: 

ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರದ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ (CSC) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IAEA) ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ 13 ಜನವರಿ 2026 ರಂದು ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

​ಪ್ರಮುಖ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿವರ (Article IV ತಿದ್ದುಪಡಿ)

• ​ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ರಹಿತ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ: ಮೂಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೂರಕ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ (Tier 2 International Fund) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ (UN) ಆರ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ದರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣ ನೀಡಬೇಕಿತ್ತು. 2026ರ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಚ್ಛೇದ IV. 1(b) (Article IV. 1(b)) ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ದೇಶಗಳು ಈ ಪೂರಕ ನಿಧಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ವಂತಿಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿದೆ.

​ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ

• ​ಸದಸ್ಯತ್ವ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ನಿವಾರಣೆ: ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಿಎಸ್‌ಸಿ ಸೇರಿದರೆ ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದವು.
• ​ಸಮಾನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಂಚಿಕೆ: ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡದ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಹೇರದೆ, ಕೇವಲ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಬಳಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹಂಚುವುದು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ.
• ​ಜಾಗತಿಕ ಕವಚ: ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪರಮಾಣು ಹಾನಿಗೆ ಪರಿಹಾರದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸುವುದು.

 

 

 

 

 

 

 

 

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿದೇಶ ಸಹಯೋಗ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷತೆ : (Major Nuclear Power Plants of India with Foreign Collaboration and their importance)

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿದೇಶ ಸಹಯೋಗ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷತೆ :
(Major Nuclear Power Plants of India with Foreign Collaboration and their importance)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ಅವುಗಳಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಹಯೋಗದ ವಿವರಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:  

 

ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರ	ರಾಜ್ಯ	ವಿದೇಶಿ ಸಹಯೋಗ / ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ	ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ
1.ತಾರಾಪುರ (TAPS)	ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ	ಅಮೆರಿಕ (USA) & GE (ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್)	ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ (1969). ಆರಂಭಿಕ ಘಟಕಗಳು ಕುದಿಯುವ ನೀರು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (BWR) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿವೆ.
2.ರಾವತ್‌ಭಾಟಾ / ರಾಜಸ್ಥಾನ (RAPS)	ರಾಜಸ್ಥಾನ	ಕೆನಡಾ (CANDU ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ)	ಆರಂಭಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕೆನಡಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು (1974ರ ನಂತರ ಭಾರತ ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿತು).
3.ಕುಡಂಕುಳಂ (KKNPP)	ತಮಿಳುನಾಡು	ರಷ್ಯಾ (Rosatom / Atomstroyexport)	ಭಾರತದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸ್ಥಾವರ.  ರಷ್ಯಾದ VVER-1000 ಮಾದರಿಯ ಲೈಟ್ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
4.ಕಲ್ಪಾಕ್ಕಂ / ಮದ್ರಾಸ್ (MAPS)	ತಮಿಳುನಾಡು	ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ (Indigenous)	ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾವರ; ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರೊಟೊಟೈಪ್ ಫಾಸ್ಟ್ ಬ್ರೀಡರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PFBR) ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ.
5.ಕೈಗಾ	ಕರ್ನಾಟಕ	ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ (NPCIL)	ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರೆಶರೈಸ್ಡ್ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PHWR). ಸತತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
6.ಕಾಕ್ರಪಾರ್ (KAPS)	ಗುಜರಾತ್	ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ	ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯ 700 MWe ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಭಾರಜಲ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PHWR) ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದೆ.
7.ನರೋರಾ (NAPS)	ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ	ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ	ಗಂಗಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿನ್ಯಾಸದ PHWR ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

 

- ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶ ಸಹಯೋಗ:

• ​ಜೈತಾಪುರ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ): ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಹಯೋಗ (EDF / Areva - EPR ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು). ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಮಾಣು ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಲಿದೆ.
• ​ಕೊವ್ವಾಡ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ): ಅಮೆರಿಕ ಸಹಯೋಗ (Westinghouse - AP1000 ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು).
• ​ಛಾಯಾ ಮಿಥಿ ವಿರ್ಡಿ (ಗುಜರಾತ್): ಅಮೆರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಹಯೋಗದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ.
• ​ಹರಿಪುರ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ): ರಷ್ಯಾ ಸಹಯೋಗದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಯೋಜನೆ.

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು '(UNESCO)ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ‌'ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು : (Countries with the Most UNESCO World Heritage Sites)

ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು '(UNESCO)ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ‌'ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು :

(Countries with the Most UNESCO World Heritage Sites)

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 

ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ಜಾಗತಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಾಣಗಳನ್ನು 'ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು' (World Heritage Sites) ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. 

 

ಶ್ರೇಣಿ	ದೇಶ	ತಾಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ	ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳು
1	ಇಟಲಿ	61	ಕೊಲೋಸಿಯಮ್ (ರೋಮ್), ವೆನಿಸ್, ಪಾಂಪೈ, ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರ, ಡಾಲಮೈಟ್ಸ್ ಪರ್ವತಗಳು
2	ಚೀನಾ	60	ಚೀನಾದ ಮಹಾಗೋಡೆ, ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಸಿಟಿ, ಟೆರ್ರಾಕೋಟಾ ಆರ್ಮಿ, ಹುವಾಂಗ್‌ಶಾನ್ ಪರ್ವತ
3	ಜರ್ಮನಿ	55	ಕಲೋನ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್, ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ (ಬರ್ಲಿನ್),  ಜೋಲ್‌ವೆರಿನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿ ಸಂಕೀರ್ಣ
4	ಫ್ರಾನ್ಸ್	54	ಐಫೆಲ್ ಟವರ್ ಒಳಗೊಂಡ ಸೀನ್ ನದಿ ತೀರ, ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಅರಮನೆ, ಮಾಂಟ್ ಸೇಂಟ್-ಮೈಕೆಲ್
5	ಸ್ಪೇನ್	50	ಸಾಗ್ರಾಡಾ ಫೆಮಿಲಿಯಾ  (ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ), ಅಲ್ಹಾಂಬ್ರಾ ಕೋಟೆ (ಗ್ರೆನಡಾ), ಕ್ಯಾಮಿನೊ ಡಿ ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ
6	ಭಾರತ	44	ತಾಜ್ ಮಹಲ್, ಹಂಪಿ, ಅಜಂತಾ-ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು, ಕಾಜಿರಂಗ
7	ಮೆಕ್ಸಿಕೋ	36	ಚಿಚೆನ್ ಇಟ್ಜಾ, ಟಿಯೋಟಿಯುಕಾನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸಿಟಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರ
8	ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್	35	ಸ್ಟೋನ್‌ಹೆಂಜ್, ಲಂಡನ್ ಟವರ್, ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಹಳೆಯ ನಗರ

 

ಪ್ರಮುಖ ದೇಶಗಳ ವಿವರ:

• ​ಇಟಲಿ (61 ತಾಣಗಳು): ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪುನರುಜ್ಜೀವನ (Renaissance) ಕಾಲದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಗರಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಮಲ್ಫಿ ಕೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಡಾಲಮೈಟ್ಸ್‌ನಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಣಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.

• ​ಚೀನಾ (60 ತಾಣಗಳು): ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ, ರಾಜವಂಶಗಳ ಅರಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

• ​ಜರ್ಮನಿ (55 ತಾಣಗಳು): ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ಗಳು, ಕೋಟೆಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿರುವ ತಾಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.

• ​ಫ್ರಾನ್ಸ್ (54 ತಾಣಗಳು): ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಭವ್ಯ ಅರಮನೆಗಳು, ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೈನ್ ತಯಾರಿಕಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.

• ​ಸ್ಪೇನ್ (50 ತಾಣಗಳು): ರೋಮನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.

• ​ಭಾರತ (44 ತಾಣಗಳು): ಭಾರತವು 35 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, 7 ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ 1 ಮಿಶ್ರ (ಖಂಗ್‌ಚೆಂಡ್‌ಜೊಂಗಾ) ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಂಪಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳೂ (ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು, ಸೋಮನಾಥಪುರ) ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ.

 

ಹಿಮ-ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದರೇನು? ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? ಮತ್ರು ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳು (what is ice-albedo effects, how doe it work and Major impacts on global climate)

 'ಹಿಮ-ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪರಿಣಾಮ' (ice-albedo effects) :

ಹಿಮ-ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪರಿಣಾಮ (Ice-Albedo Feedback) ಎಂಬುದು ಭೂಮಿಯ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೌರ ವಿಕಿರಣದ ಪ್ರತಿಫಲನದ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (Positive Climate Feedback Loop).

​- ಆಲ್ಬೆಡೋ ಎಂದರೇನು?

​ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೌರ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಭಾಗ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಪ್ರತಿಫಲಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅನುಪಾತವೇ ಆಲ್ಬೆಡೋ (Albedo). 

- ಇದರ ಮೌಲ್ಯ 0 ರಿಂದ 1 ರವರೆಗೆ (ಅಥವಾ 0% ರಿಂದ 100%) ಇರುತ್ತದೆ.

ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಧ	ಅಂದಾಜು ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪ್ರಮಾಣ	ಸ್ವಭಾವ
1.ಹೊಸ ಹಿಮ (Fresh Snow)	0.80 – 0.90 (80% - 90%)	ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲನ, ಶಾಖ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
2.ಸಮುದ್ರದ ಹಿಮ (Sea Ice)	0.50 – 0.70 (50% - 70%)	ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌರ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.
3.ಮುಕ್ತ ಸಾಗರದ ನೀರು (Open Ocean)	0.06 – 0.10 (6% - 10%)	ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಫಲನ, 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
4. ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು	0.10 – 0.25 (10% - 25%)	ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಫಲನ, ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖ ಹೀರಿಕೆ

 

ಇದು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ?

​ಹಿಮ-ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಧನಾತ್ಮಕ ಹಿಮ್ಮಾಹಿತಿ (positive feedback loop) ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಆರಂಭಿಕ ತಾಪಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ:

• ​ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳದ ಚಕ್ರ (Warming Loop):
  1. ​ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ (ಉದಾ: ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್) ಹಿಮ ಕರಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
  2. ​ಹಿಮ ಕರಗಿದಾಗ ಅದರ ಕೆಳಗಿರುವ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಸಾಗರ ನೀರು ಅಥವಾ ಭೂಮಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
  3. ​ಮೇಲ್ಮೈನ ಆಲ್ಬೆಡೋ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ವಿಕಿರಣ ಮತ್ತು ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗರವು ಹೆಚ್ಚು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

  4. ​ಸಾಗರ ಬಿಸಿಯಾದಂತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹಿಮ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗಿ ತಾಪಮಾನ ತೀವ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತದೆ. 

• ​ಶೀತಲೀಕರಣದ ಚಕ್ರ (Cooling Loop - ಐಸ್ ಏಜ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ):
  • ​ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಹಿಮದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ > ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಲ್ಬೆಡೋ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಸೌರ ಶಾಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ > ಭೂಮಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಹಿಮಯುಗಕ್ಕೆ (Ice Age) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

​ 

ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮಗಳು

• ​ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ತೀವ್ರ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ (Polar Amplification): ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗಿಂತ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶವು 2 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾಗಲು ಈ ಪರಿಣಾಮವೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
• ​ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು (AMOC ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ): ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ನೀರು (ಕರಗಿದ ಹಿಮ) ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಲವಣಾಂಶ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳ ಚಲನೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
• ​ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ: ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ನಡುವಿನ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ 'ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್' (Jet Stream) ವಾಯುಪ್ರವಾಹಗಳು ಅಸ್ಥಿರಗೊಂಡು, ಬಿಸಿಗಾಳಿ, ಅಕಾಲಿಕ ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ವಿಪರೀತ ಶೀತ ಮಾರುತಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
• ​ಹಿಮಪದರ ಕರಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೀಥೇನ್ ಬಿಡುಗಡೆ: ಶಾಶ್ವತ ಹಿಮಾವೃತ ಪ್ರದೇಶ (Permafrost) ಕರಗುವುದರಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯುತ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾದ ಮೀಥೇನ್ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

​ಹಿಮ-ಆಲ್ಬೆಡೋ ಪರಿಣಾಮವು ಭೂಮಿಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮುರಿದು, ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

 

ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್' (Amber Box) ಸಬ್ಸಿಡಿ :

ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್' (Amber Box) ಸಬ್ಸಿಡಿ : 

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ 

ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WTO) ಕೃಷಿ ಮೇಲಿನ ಒಪ್ಪಂದದ (Agreement on Agriculture - AoA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳ ಬಣ್ಣಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ‘ಪೆಟ್ಟಿಗೆ’ಗಳಾಗಿ (Boxes) ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಹಸಿರು (Green), ನೀಲಿ (Blue), ಮತ್ತು ಅಂಬರ್ (Amber).

​ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವ (trade-distorting) ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕೃಷಿ ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್ (Amber Box) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

​ 

ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು

• ​ವ್ಯಾಪಾರ ವಿರೂಪತೆ (Trade Distortion): ಈ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲದಿಂದಾಗಿ ರೈತರು ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಬಹುದು.
• ​ಕಡಿತದ ಬಾಧ್ಯತೆ: WTO ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ಒಟ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಚಿತ ಬೆಂಬಲ ಮಾಪನ (Aggregate Measurement of Support - AMS) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

​ 

ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಒಳಪಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

• ​ಬೆಲೆ ಬೆಂಬಲ ಕ್ರಮಗಳು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP - Minimum Support Price).
• ​ಒಳಹರಿವಿನ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳು (Input Subsidies): ರಸಗೊಬ್ಬರ, ವಿದ್ಯುತ್, ನೀರಾವರಿ, ಬಿತ್ತನೆ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು.
• ​ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಬೆಂಬಲ (Market Price Support): ಜಾಗತಿಕ ಬೆಲೆಗಿಂತ ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬೆಲೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು. 

​ 

ಡಿ ಮಿನಿಮಿಸ್ ಮಿತಿ (De Minimis Limits)

​ಅಂಬರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾವಾರು ಮಿತಿಯೊಳಗೆ (De Minimis) ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ:

 

ದೇಶಗಳ ವರ್ಗ	ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ (De Minimis Limit)
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳು (Developed Countries)	ಆಯಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ 5%
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳು (Developing Countries - ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ)	ಆಯಾ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ 10%

 

 

 

 

 

 

 

 

(ಭಾಗ:2) ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು. (Major inter-state river disputes and related things)

ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು:(ಭಾಗ:2)

(Major inter-state river disputes and related things)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

 ...ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ.

 

ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಇಲ್ಲಿದೆ:

 

 

ನದಿ	ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು	ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ / ಒಪ್ಪಂದ	ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
ನರ್ಮದಾ (Narmada)	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ರಾಜಸ್ಥಾನ	• ನರ್ಮದಾ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (NWDT, 1969)	• ಉಗಮ: ಅಮರಕಂಟಕ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ (ಮೇಕಲ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ).• ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಭಾರತದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿ (ಕಂದಕ ಕಣಿವೆ - Rift Valley ಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ).• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ಮುಳುಗಡೆ ಪ್ರದೇಶದ ಪುನರ್ವಸತಿ.
ಪೆನ್ನಾರ್ / ಉತ್ತರ ಪಿನಾಕಿನಿ (Pennar)	ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು	• ಪೆನ್ನಾರ್ ಜಲ ವಿವಾದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕರಣ (2023 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ)	• ಉಗಮ: ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟ (ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ).• ಉಪನದಿಗಳು: ಜಯಮಂಗಲಿ, ಚಿತ್ರಾವತಿ, ಕುಂದೇರು, ಪಾಪಘ್ನಿ.• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ನದಿಗೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಪಿನಾಕಿನಿ/ಪೆನ್ನಾರ್ ಜಲಾನಯನ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಯರಗೋಳ್ ಬಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿರುವುದಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಕ್ಷೇಪ.
ಪಾಲಾರ್ (Palar)	ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು	• 1892 ರ ಮದ್ರಾಸ್-ಮೈಸೂರು ಒಪ್ಪಂದದ ಆಧಾರ	• ಉಗಮ: ತಲಗವಾರ (ಚಿಂತಾಮಣಿ ತಾಲೂಕು, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಕರ್ನಾಟಕ).• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕುಪ್ಪಂ ಬಳಿ ಚೆಕ್ ಡ್ಯಾಂಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ನೀರಿನ ಹರಿವು ತಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ವಿವಾದ.
ಯಮುನಾ (Yamuna)	ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಹರಿಯಾಣ, ದೆಹಲಿ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ	• ಮೇಲ್ ಯಮುನಾ ನದಿ ಮಂಡಳಿ (Upper Yamuna River Board - UYRB, 1994)	• ಉಗಮ: ಯಮುನೋತ್ರಿ ಹಿಮನದಿ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ).• ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಬಲದಂಡೆ ಉಪನದಿ.• ಉಪನದಿಗಳು: ಚಂಬಲ್, ಬೇಟ್ವಾ, ಕೇನ್, ಸಿಂಧ್, ಟೋನ್ಸ್.• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ನಡುವೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಹಾಗೂ ಹತ್ನಿಕುಂಡ್ ಬ್ಯಾರೇಜ್ ನಿರ್ವಹಣೆ.
ದಾಮೋದರ್ (Damodar)	ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ	• ದಾಮೋದರ್ ಕಣಿವೆ ನಿಗಮ (DVC Act, 1948)	• ಉಗಮ: ಛೋಟಾನಾಗ್‌ಪುರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ (ಜಾರ್ಖಂಡ್).• ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು 'ಬಂಗಾಳದ ಕಣ್ಣೀರಿನ ನದಿ' (Sorrow of Bengal) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.• ಅಮೆರಿಕದ ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ವ್ಯಾಲಿ ಅಥಾರಿಟಿ (TVA) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಹುಪಯೋಗಿ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ (DVC) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಸೋನ್ / ಬಾಣಸಾಗರ (Sone)	ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ	• ಬಾಣಸಾಗರ ಒಪ್ಪಂದ (1973)	• ಉಗಮ: ಅಮರಕಂಟಕ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ).• ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದಕ್ಷಿಣ (ಬಲದಂಡೆ) ಉಪನದಿ.• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಬಾಣಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಹಂಚಿಕೆ.
ಬಾರಕ್ / ತಿಪೈಮುಖ್ (Barak)	ಅಸ್ಸಾಂ, ಮಣಿಪುರ, ಮಿಜೋರಾಂ (ಜೊತೆಗೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ)	• ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ / ಜಂಟಿ ನದಿ ಆಯೋಗ (JRC)	• ಉಗಮ: ಮಣಿಪುರ ಬೆಟ್ಟಗಳು.• ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿ (ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರ‍್ಮಾ ಮತ್ತು ಕುಶಿಯಾರಾ ಎಂದು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ನಂತರ ಮೇಘನಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ).• ವಿವಾದದ ಕೇಂದ್ರ: ಮಣಿಪುರದ ತಿಪೈಮುಖ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ.