(PART-1) 2025-26 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಜಾಗತಿಕ) ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು, ವರದಿಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಾನ
(Major International Indices, Reports of 2025-26: India's Rank and Global Leaders)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಜಾಗತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025 (GII)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : WIPO
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 38ನೇ ಸ್ಥಾನ
2.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025 (HDI)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : UNDP
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಐಸ್ಲೆಂಡ್
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ :130ನೇ ಸ್ಥಾನ
3.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ವಿಶ್ವ ಸಂತೋಷದ ವರದಿ 2025 (Happiness Report)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : UN SDSN
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಫಿನ್ಲೆಂಡ್
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ :118ನೇ ಸ್ಥಾನ
4.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ವಿಶ್ವ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : Reporters Without Borders (RSF)
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ನಾರ್ವೆ
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 151ನೇ ಸ್ಥಾನ
5.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ 2026
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : Henley & Partners
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಸಿಂಗಾಪುರ.
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 85ನೇ ಸ್ಥಾನ
6.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಜಾಗತಿಕ ಹಸಿವು ಸೂಚ್ಯಂಕ (GHI) 2025
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು :Welthungerhilfe
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಬೆಲಾರಸ್ / ಚೀನಾ (ಜಂಟಿ)
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 102ನೇ ಸ್ಥಾನ.
7.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ 2026 (CCPI)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು :Germanwatch
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಮೊದಲ 3 ಸ್ಥಾನ ಖಾಲಿ (4th: ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 23ನೇ ಸ್ಥಾನ
8.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025 (CPI)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 91ನೇ ಸ್ಥಾನ
9.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ವಿಶ್ವ ಹೂಡಿಕೆ ವರದಿ 2025.
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : UNCTAD
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಅಮೆರಿಕ
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 15ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ.
10.ಸೂಚ್ಯಂಕ (Index) : ಜಾಗತಿಕ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ 2025(Global Terrorism Index - GTI)
- ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು : IEP (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ)
- ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ : ಬುರ್ಕಿನಾ ಫಾಸೊ (ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧಿತ)
- ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನ : 14ನೇ ಸ್ಥಾನ
...ಮುಂದುವರೆಯುವುದು.
Sunday, 22 February 2026
(PART-1) 2025-26 ರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ಜಾಗತಿಕ) ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳು, ವರದಿಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಾನ (Major International Indices, Reports of 2025-26: India's Rank and Global Leaders)
Saturday, 21 February 2026
ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2026ರ ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಎಸ್ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು: (Important Current Affairs for IAS and KAS Preliminary Examination on February 20, 2026)
ಫೆಬ್ರವರಿ 20, 2026ರ ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಎಸ್ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:
(Important Current Affairs for IAS and KAS Preliminary Examination on February 20, 2026)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* ಭಾರತ-AI ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸಮ್ಮೇಳನ 2026 (New Delhi): ನವದೆಹಲಿಯ ಭಾರತ್ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು 'MANAV' ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು.
– MANAV ಎಂದರೆ: Moral (ನೈತಿಕ), Accountable (ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ), National Sovereignty (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ), Accessible (ಲಭ್ಯತೆ) ಮತ್ತು Valid (ಸಿಂಧುತ್ವ).
– ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: AI ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
* Pax Silica (ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಿಲಿಕಾ):
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳು ಮತ್ತು AI ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ನೇತೃತ್ವದ 'ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಸಿಲಿಕಾ' (Pax Silica) ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಇದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.
* ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ 2026:
2026ರ ಹೆನ್ಲಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (Henley Passport Index) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನಮಾನ:
- ಶ್ರೇಯಾಂಕ: 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವು 75ನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ (2025ರಲ್ಲಿ 85ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು).
- ವೀಸಾ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ: ಭಾರತೀಯ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರುವವರು ಈಗ ವಿಶ್ವದ 56 ದೇಶಗಳಿಗೆ ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ 'ವೀಸಾ ಆನ್ ಅರೈವಲ್' ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬಹುದು.
- ಬದಲಾವಣೆ: ಜನವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ 80ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು, ಆದರೆ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ದಿ ಗ್ಯಾಂಬಿಯಾ (The Gambia) ದೇಶವು ವೀಸಾ ಮುಕ್ತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಕಾರಣ ಶ್ರೇಯಾಂಕ 75ಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿ
2. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ:
━━━━━━━━━━━━━━━
* ಗಗನಯಾನ್ - ಡ್ರೋಗ್ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ (Drogue Parachute): ಇಸ್ರೋ ಗಗನಯಾನ್ ನೌಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ 'ಡ್ರೋಗ್ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್' ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಇದು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಭೂಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ (Landing) ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
* ಇಸ್ರೋದ ಹೊಸ ಫಾರ್ಮ್-ಫೈರ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್: ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸುಡುವುದನ್ನು (Stubble Burning) ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇಸ್ರೋ ಸುಧಾರಿತ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ.
* ಶಾಲೀಮಾರ್ ಗೋಧಿ (Shalimar Wheat):
– ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಹೊಸ ಗೋಧಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
3. ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ:
━━━━━━━━━━━━━━━━
* ವೈಬ್ರೆಂಟ್ ವಿಲೇಜಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ-II (VVP-II):
- ಗಡಿ ಗ್ರಾಮಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಕ್ಯಾಚಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
* ಡೆಮ್ವೆ ಲೋವರ್ ಹೈಡ್ರೋಪವರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (1,750 MW):
- ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಲೋಹಿತ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
* ಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ (Bonded Labour) ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾಯ್ದೆ:
- ಈ ಕಾಯ್ದೆಗೆ 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 20ಕ್ಕೆ 50 ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬಿವೆ.
* ಸೇಲಂ ಸಾಗೋ (Salem Sago/ಜವ್ವರಿಸಿ):
- ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂ ಸಾಗೋ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ GI ಟ್ಯಾಗ್ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅದರ ಮೊದಲ ರಫ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈ ದಿನದಂದು ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
* BBC ವರ್ಷದ ಕ್ರೀಡಾಪಟು:
- ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಾರೆ ಸ್ಮೃತಿ ಮಂಧಾನ ಅವರಿಗೆ 'BBC ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ವುಮನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ 2025' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.
* ದಿನಾಚರಣೆ:
- ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ದಿನ (World Day of Social Justice) ವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
* ಇತರ ಸುದ್ದಿಗಳು: ದೆಹಲಿಯು ಭೂ-ಆಧಾರ (ULPIN) ಜಾರಿಗೆ ತಂದ 29ನೇ ರಾಜ್ಯ/UT ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಅಂಚೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ತಂಡ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
4. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶೇಷ (KAS ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* ಕೇಂದ್ರ ಕಾವೇರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CWMA) ಸಭೆ:
- ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತು ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಂಶ: ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳು (ಅರ್ಕಾವತಿ, ಹೇಮಾವತಿ, ಕಬಿನಿ) ಮತ್ತು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದಗಳ ವಿಧಿ 262 ಬಗ್ಗೆ ಓದಿಕೊಳ್ಳಿ.
* ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ :
- ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಅನ್ನು ಕೇರಳದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿದೆ.
* ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ: ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ತರಲಿದೆ.
Friday, 20 February 2026
ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2026ರ ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಎಸ್ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು (Important Current Affairs for IAS and KAS Preliminary Examination on February 19, 2026)
(Important Current Affairs for IAS and KAS Preliminary Examination on February 19, 2026)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು (National Affairs)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ ಮಿಷನ್ (Green Hydrogen Mission) ನವೀಕರಣ:
- ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಹಸಿರು ಜಲಜನಕದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಫ್ತಿನ ಜಾಗತಿಕ ಹಬ್ ಮಾಡಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
* ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನವನ್ನು (ಸೌರ ಅಥವಾ ಪವನ ಶಕ್ತಿ) ಬಳಸಿ ನೀರಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲಿಸಿಸ್ ಮೂಲಕ ಜಲಜನಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
* ಗುರಿ: ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳ (Fossil Fuels) ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು 2070 ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು 'ನೆಟ್ ಝೀರೋ' (Net Zero) ಗುರಿ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
- ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ 5 ಮಿಲಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಹಸಿರು ಜಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿಯತ್ತ ದಾಪುಗಾಲು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾದ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
* ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿ (e-Rupee) ವಿಸ್ತರಣೆ:
- ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಹೊರತಂದಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.
* ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ: ಇದು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಯಂತೆ ಅಲ್ಲ; ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲವಿರುವ 'ಸಾರ್ವಭೌಮ ಕರೆನ್ಸಿ'.
* ಪ್ರಯೋಜನ: ನಗದು ಮುದ್ರಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕಗೊಳಿಸುವುದು. ಆಫ್ಲೈನ್ ಫೀಚರ್ ಮೂಲಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಇಲ್ಲದೆಯೂ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಇದು ಸಹಕಾರಿ.
- ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಫ್ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ (RBI) ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪಾಯಿಯ ಹೊಸ ಫೀಚರ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
ಇದು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಥಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ' (FinTech) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
* ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ (ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ):
- ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ 106ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ.
* ಅಂಶ: ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು.
* ಜಾರಿ: ಇದು 2026ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಹೊಸ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯ (Delimitation) ನಂತರ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ.
- ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಂಬರುವ ಜನಗಣತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
* ಗಗನಯಾನ ಯೋಜನೆ (Gaganyaan Mission)
ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ.
* ಉದ್ದೇಶ: ಮೂವರು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ 400 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ತರುವುದು.
* ವಿಶೇಷತೆ: ಇದರಲ್ಲಿ 'ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರ' (Vyommitra) ಎಂಬ ಮಾನವ ಸದೃಶ ರೋಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು
(International Affairs)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* COP30 ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಿದ್ಧತೆ:
ಬ್ರೆಜಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಮುಂದಿನ ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಭಾರತವು 'ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸೌತ್' (Global South) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ.
* G20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ:
ಪ್ರಸ್ತುತ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ G20 ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳ (SDGs) ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
3. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
(Science & Technology)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* ಗಗನಯಾನ (Gaganyaan) ಅಪ್ಡೇಟ್: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಾನವಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ಇತ್ತೀಚಿನ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಹಾರಾಟಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದೆ.
* AI ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ: ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ (AI) ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
4. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು (State Affairs)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
* ಗೃಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ:
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಐದು ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ (ಕೆಎಎಸ್ ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ).
* ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೀತಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಟೆಕ್ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೊಸ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.