"ಮನುಷ್ಯ ದೀಪವಾದರೂ ಆಗಬೇಕು, ಕನ್ನಡಿಯಾದರೂ ಆಗಬೇಕು. ಒಂದು ಬೆಳಕನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ದೀಪ ಆಗದೇ ಹೋಗಬಹುದು ಆದರೆ ಕನ್ನಡಿ ಆಗಬಲ್ಲರು. ತಿಳಿದಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಂಚುವುದೇ ಜೀವನ.."—ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್

Saturday, 22 August 2026

ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾಲಘಟ್ಟ)ದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಗದ್ಯದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಸಾಲುಗಳು :

 ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ (ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾಲಘಟ್ಟ)ದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ಗದ್ಯದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಸಾಲುಗಳು :
 ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
 
 

(ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾಲಘಟ್ಟ, ನವ್ಯ, ಬಂಡಾಯ ಹಾಗೂ ದಲಿತ)

  • ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು
    • ಕೃತಿ: ಕಾವ್ಯಗಳು / ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಓ ನನ್ನ ಚೇತನ, ಆಗು ನೀ ಅನಿಕೇತನ..." (ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಕಲ್ಪನೆ)
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ಎಲ್ಲಾದರು ಇರು, ಎಂತಾದರು ಇರು, ಎಂದೆಂದಿಗೂ ನೀ ಕನ್ನಡವಾಗಿರು."

  • ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ
    • ಕೃತಿ: ಗರಿ / ನಾಕುತಂತಿ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಇಳಿದು ಬಾ ತಾಯಿ ಇಳಿದು ಬಾ, ಹರಸಿ ಬಾ ತಾಯಿ ಹರಸಿ ಬಾ... ಇಳಿದು ಬಾ ಬಾನಿಂ ಭುವಿಗೆ..."
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ರಸವೇ ಜನನ, ವಿರಸವೆ ಮರಣ, ಸಮರಸವೇ ಜೀವನ."

      • ಕೃತಿ: ಕುರುಡು ಕಾಂಚಾಣ / ಗರಿ
      • ಮಹತ್ವದ ಸಾಲು: "ಕುರುಡು ಕಾಂಚಾಣ ಕುಣಿಯುತ್ತಲಿತ್ತು, ಕಾಲಿಗೆ ಬಿದ್ದವರ ತುಳಿಯುತ್ತಲಿತ್ತು..." (ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಹಣದ ದಾಹದ ವಿಡಂಬನೆ) 

  • ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ (ಡಿವಿಜಿ)
    • ಕೃತಿ: ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಹುಲ್ಲಾಗು ಬೆಟ್ಟದಡಿ, ಮನೆಗೆ ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾಗು, ಕಲ್ಲಾಗು ಕಷ್ಟಗಳ ಮಳೆಯ ವಿಧಿ ಸುರಿಯೆ; ಬೆಲ್ಲವಾಗು ದೀನಜನಕೆ..."

  • ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗ
    • ಕೃತಿ: ಸಮಗ್ರ ಕಾವ್ಯ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ)
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕರೆಯಿತು ದೂರ ತೀರಕೆ ನಿನ್ನನು..."
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ಕಟ್ಟುವೆವು ನಾವು ಹೊಸ ನಾಡೊಂದನು, ರಸದ ಬೀಡೊಂದನು...

  • ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ (ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ - ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ)
    • ಕೃತಿ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತಗಳು / ಗದಾಯುದ್ಧ ನಾಟಕಂ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಕನ್ನಡ ತಾಯ್ ಮೊಲೆವಾಲನುಂಡು ಬೆಳೆದ ಕಂದ, ಕನ್ನಡದ ಬಾವುಟವ ಹಾರಿಸುತಿರು ಮುಂದ..."
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ಸಿರಿಯ ಬೆಳಗು, ಮುತ್ತಿನೋಲೆ, ಕನ್ನಡದೊಳ್ ಪೊಸತು ನೋಡು..."

  • ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ
    • ಕೃತಿ: ಗಿಳಿವಿಂಡು / ಗೊಲ್ಗೊಥಾ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ತಾಯೆ ಬಾರ ಮೊಗವ ತೋರ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮಾತೆಯೆ, ಹರಸು ತಾಯೆ ನಮ್ಮ ಕಾಯೆ ಶ್ರೇಯವೀಯೆ ದೇವಿಯೆ..."

  • ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ (ಕಡಲತೀರದ ಭಾರ್ಗವ)
    • ಕೃತಿ: ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು (ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ) / ಚೋಮನ ದುಡಿ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಬದುಕಿರುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ಮಯ; ಅದನ್ನು ಅರಿತು ಬದುಕುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಕರ್ತವ್ಯ."

  • ಚನ್ನವೀರ ಕಣವಿ (ಚೆಂಬೆಳಕಿನ ಕವಿ)
    • ಕೃತಿ: ಕಾವ್ಯಾನುಸಂಧಾನ / ಜೀವಧ್ವನಿ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಹೆಸರಾಯಿತು ಕರ್ನಾಟಕ, ಉಸಿರಾಗಲಿ ಕನ್ನಡ..."
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ಹೂವು ಹೊರಳುವುದು ಸೂರ್ಯನ ಕಡೆಗೆ, ಜೀವ ತುಡಿಯುವುದು ಪ್ರೀತಿಯ ಕಡೆಗೆ."

  • ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ (ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹರಿಕಾರ)
    • ಕೃತಿ: ಹೊಲೆಮಾದಿಗರ ಹಾಡು / ಸಾವಿರಾರು ನದಿಗಳು
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಇಕ್ರಲೋ ಒದೀರ್ಲೋ ಈ ನನ್ಮಕ್ಳ ಚರ್ಮ ಎಬ್ರೋ..."
    • ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಲು: "ಯಾರಿಗೆ ಬಂತು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಬಂತು ನಲವತ್ತೇಳರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ?"

  • ದೇವನೂರ ಮಹಾದೇವ
    • ಕೃತಿ: ಕುಸುಮಬಾಲೆ / ಒಡಲಾಳ
    • ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಲು: "ಬೆಳಕು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನ ಕತ್ತಲೆಯ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕಣ್ಣು ಬಿಡುವ ಕನಸುಗಳು ನೂರಾರು..."
  • ಮುದ್ದಣ (ನಂದಳಿಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ)
    • ಕೃತಿ: ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ (ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಮುಂಗೋಳಿ)
    • ಮಹತ್ವದ ಸಾಲು: "ಪದ್ಯಂ ವಧ್ಯಂ, ಗದ್ಯಂ ಹೃದ್ಯಂ..." (ಕಾವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಗದ್ಯವೇ ಜನರಿಗೆ ಆಪ್ತವೆಂಬ ಮಾತು

  • ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ
    • ಕೃತಿ: ಕರ್ವಾಲೋ / ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ
    • ಮಹತ್ವದ ಸಾಲು: "ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಸ್ಮಯಗಳ ಆಗರ; ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹುಲ್ಲು ಕಡ್ಡಿಯಲ್ಲೂ ಅಗಾಧ ಜ್ಞಾನ ಅಡಗಿದೆ."

  • ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ
    • ಕೃತಿ: ಸಿಂಗಾರೆವ್ವ ಮತ್ತು ಅರಮನೆ / ಕರಿಮಾಯಿ
    • ಮಹತ್ವದ ಸಾಲು: "ನಾಡಿನ ಬೇರುಗಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿವೆ; ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಭಾಷೆ ಉಳಿಯಲಾರದು."
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

No comments:

Post a Comment